İyiliği yap denize at atasözünün hikayesi nedir?

İyiliğin değeri ve insanın yaptığı iyi eylemler, toplumda önemli bir yer tutar. "İyilik yap denize at" atasözü, bu anlamda derin bir hikaye barındırır. Bir Mecusi'nin, iyilik yaparken aldığı ilham ve bunun sonucunda yaşadığı dönüşüm, insanların samimi eylemlerinin karşılığını nasıl bulduğunu gösterir. Bu hikaye, iyiliğin yalnızca maddi bir karşılık beklemeden yapılması gerektiğini vurgularken, insanın iyi niyetli çabalarının evrensel bir şekilde değerlendirildiğini de anlatır.

"İyilik Yap Denize At, Balık Bilmezse Hâlık Bilir" atasözünün hikayesi şu şekilde anlatılır:

Bir gün, Cüneyd-i Badadi hazretleri bir deniz kenarında gezerken, bir Mecusi (ateşe, ineğe, timsaha tapan) yanına bol miktarda yem alarak denizdeki balıklara yem atmaya başlar. Aralarında şu konuşma geçer:

• Ne yapıyorsun böyle?
• Sevap kazanmak için balıklara yem atıyorum.
• Senin sevap kazanman için, evvela iman etmen lazım. Sen Müslüman değilsin ki, hangi sevaptan bahsediyorsun ?
• Peki, benim bu balıklara yem verdiğimi o bahsettiğin Allah görüyor mu ?
• O'nun görmediği, O'nun bilmediği bir şey yoktur ki...
• Bu da bana yeter.

Aradan 3-5 sene geçer, Cüneyd-i Badadi hazretleri hacca gider ve tavaf ederken, aynı Mecusi'yi yine balıklara yem atarken görür. Mecusi, Cüneyd-i Badadi'ye, "Senin Rabbin beni gördü. O gördüğü için de buraya geldim. Sana bir nasihat vereceğim: 'İyilik yap denize at, balık bilmezse Hâlık bilir'" der.

Bu atasözü, yapılan iyiliğin karşılığını beklememek gerektiğini, çünkü Allah'ın her şeyi gördüğünü ifade eder.